MCP (Model Context Protocol) to otwarty standard, przez który asystent AI, taki jak Claude, ChatGPT, Gemini czy Copilot, łączy się z zewnętrznym systemem: bazą danych, CRM, sklepem, programem do faktur. System wystawia serwer MCP z listą narzędzi, a każdy zgodny asystent może z nich korzystać bez osobnej integracji. Anthropic opublikował MCP 25 listopada 2024 r., a w grudniu 2025 r. przekazał go fundacji działającej przy Linux Foundation. 22 października 2026 r. oficjalny rejestr liczył 47 318 aktywnych serwerów. Sprawdziliśmy w nim 38 usług, z których korzystają polskie firmy. Serwer ma tylko 10 z nich, i prawie zawsze napisała go firma trzecia, a nie dostawca usługi.
Co to jest MCP w jednym akapicie
MCP to wspólny język między aplikacjami AI a systemami, w których są dane i do których trzeba coś zapisać. Twórcy porównują go do portu USB-C dla aplikacji AI: tak jak USB-C podłącza różne urządzenia jednym złączem, MCP podłącza różne systemy do różnych asystentów AI jednym protokołem. Bez MCP każde połączenie pisało się osobno, pod konkretny model i konkretny system. Z MCP integrację pisze się raz.
W specyfikacji są trzy role. Host to aplikacja AI, z której korzysta człowiek (na przykład Claude, ChatGPT, edytor kodu). Klient to łącznik w tej aplikacji. Serwer to usługa, która wystawia dane i narzędzia. Komunikacja odbywa się wiadomościami JSON-RPC 2.0. Twórcy wzorowali się na protokole LSP, który kiedyś ujednolicił obsługę języków programowania w edytorach kodu.
Zapytania o MCP rosną w Polsce szybko. Według danych Google Ads fraza „mcp” ma 6 600 wyszukiwań miesięcznie, „mcp server” 3 600, a „serwer mcp” 720, czyli 3,5 raza więcej niż rok wcześniej.
Jak działa serwer MCP: narzędzia, zasoby i prompty
Serwer MCP może udostępnić asystentowi trzy rodzaje rzeczy:
- Narzędzia (tools): funkcje, które model może wywołać, na przykład „znajdź klienta po NIP”, „wystaw fakturę”, „sprawdź status przesyłki”.
- Zasoby (resources): dane do odczytu, na przykład cennik, katalog produktów, dokumentacja.
- Prompty (prompts): gotowe szablony poleceń i przepływów, na przykład „przygotuj ofertę według wzoru”.
Serwer może też poprosić użytkownika o brakującą informację w trakcie pracy (w specyfikacji to „elicitation”). Działa lokalnie, jako program na komputerze użytkownika, albo zdalnie, jako adres w internecie. W oficjalnym rejestrze z 47 318 aktywnych serwerów 31 036 ma adres zdalny, a 17 999 można zainstalować jako paczkę (część ma oba warianty).
W praktyce wygląda to tak. Pracownik pisze w Claude: „sprawdź, czy firma o NIP 1234567890 jest na białej liście VAT i czy ma zaległe faktury u nas”. Claude widzi dwa serwery MCP: jeden do rejestrów publicznych, drugi do systemu fakturowego firmy. Wywołuje po jednym narzędziu z każdego, składa odpowiedź i pokazuje, czego użył. Lista narzędzi jest jednocześnie listą uprawnień: asystent nie zrobi nic, czego serwer nie wystawia.
Kto wspiera MCP: od projektu Anthropic do standardu branży
- 25 listopada 2024 r. Anthropic ogłasza MCP jako otwarty standard łączenia asystentów AI z systemami, w których są dane. Pierwsi użytkownicy to Block i Apollo, a nad obsługą pracują Zed, Replit, Codeium i Sourcegraph.
- 9 grudnia 2025 r. Anthropic przekazuje MCP do Agentic AI Foundation, funduszu działającego przy Linux Foundation, współzałożonego z Block i OpenAI, przy wsparciu Google, Microsoftu, AWS, Cloudflare i Bloomberga. Według blogu projektu MCP miał wtedy ponad 10 000 aktywnych serwerów i 97 mln pobrań bibliotek miesięcznie, a obsługiwały go ChatGPT, Claude, Cursor, Gemini, Microsoft Copilot i Visual Studio Code.
- 2026-07-28 to data aktualnej wersji specyfikacji.
- 22 października 2026 r. Oficjalny rejestr serwerów MCP liczy 47 932 wpisy, z czego 47 318 aktywnych (nasze pobranie z API rejestru).
Liczba serwerów nie mówi nic o ich jakości. Do rejestru może wpisać się każdy, więc obok serwerów dużych firm są projekty jednego programisty i duplikaty. Dla firmy liczy się, czy serwer dla jej systemu istnieje, kto go utrzymuje i czy jest bezpieczny.
Nasze badanie: które polskie usługi mają serwer MCP
Metoda. 22 października 2026 r. pobraliśmy przez API oficjalny rejestr MCP w najnowszych wersjach wpisów (47 932, z czego 47 318 aktywnych). Przeszukaliśmy nazwy, tytuły i opisy pod kątem 38 usług, z których często korzystają polskie firmy: kurierzy, marketplace, platformy sklepowe, płatności, faktury i księgowość, rejestry publiczne, CRM i banki. Fałszywe trafienia (na przykład „renovation” przy enova365 czy Santander Brasil) odrzuciliśmy ręcznie.
Wyniki. Przynajmniej jeden serwer ma 10 z 38 usług:
- Rejestry firm (KRS, REGON, CEIDG, biała lista VAT): 19 serwerów, wszystkie od firm trzecich lub niezależnych programistów.
- KSeF: 8 serwerów, żaden od Ministerstwa Finansów.
- Faktury: wFirma 2 serwery (jeden opisany jako nieoficjalny), Fakturownia 1, oba od firmy trzeciej.
- NBP (kursy walut): 2, Livespace (CRM): 1 nieoficjalny.
- Kurierzy: 1 serwer GlobKurier, który obsługuje też przesyłki InPost. Osobnego serwera InPostu w rejestrze nie ma.
- Płatności: PayU 1 (tylko dokumentacja i przykłady kodu), BLIK 1 (firma trzecia, przez Stripe).
Żadnego serwera nie znaleźliśmy dla: Allegro, OLX, Otomoto, Ceneo, BaseLinkera (Base.com), Shopera, IdoSell, Sky-Shop, Sellasist, Przelewy24, Tpay, Autopay, inFakt, iFirmy, Comarch ERP, enova365, Subiekta, Symfonii, Saldeo, SMSAPI, Booksy, ZnanyLekarz, Pracuj.pl, Furgonetki, Apaczki, mBanku, PKO BP i Santander Bank Polska.
Wniosek dla polskiej firmy: jeśli chcesz, żeby asystent AI pracował na Twoim Allegro, sklepie na Shoperze albo Subiekcie, gotowego serwera w oficjalnym rejestrze nie ma. Trzeba go zbudować albo skorzystać z serwera firmy trzeciej, po sprawdzeniu, kto go utrzymuje i do czego ma dostęp. Zastrzeżenie: rejestr to nie jedyne miejsce publikacji. Dostawca może udostępniać serwer w swojej dokumentacji lub na GitHubie bez wpisu do rejestru.
Sami poszliśmy pierwszą drogą. Zbudowaliśmy własny serwer MCP dla Allegro, na razie jedyny. Służy do zarządzania sklepem klienta na Allegro przez Claude Code, czyli asystenta AI firmy Anthropic, który pracuje w terminalu. Obsługuję go ja albo sam klient, i korzystamy z niego dużo, na co dzień.
Co MCP daje firmie: trzy typowe zastosowania
Jeden asystent zamiast pięciu okien. Pracownik pyta asystenta AI o dane z CRM, magazynu i faktur w jednej rozmowie. Każdy system ma swój serwer MCP, a asystent sam wybiera, którego narzędzia użyć.
Agent, który wykonuje zadania. Agent AI obsługujący zapytania sprawdza termin w kalendarzu, zakłada klienta w CRM i wysyła ofertę. Narzędzia dostaje przez MCP, więc tę samą integrację można później podpiąć do innego modelu bez przepisywania. Różnicę między agentem a chatbotem opisujemy w artykule Agent AI: co to jest i jak działa w firmie.
Automatyzacje jako narzędzia dla AI. n8n ma węzeł MCP Server Trigger, który wystawia przepływy jako narzędzia MCP, i węzeł MCP Client Tool, który podpina zewnętrzne serwery MCP do agentów w n8n. Gotowy przepływ „wystaw fakturę i wyślij do KSeF” staje się wtedy narzędziem, które asystent może wywołać. Więcej w artykule n8n: co to jest i kiedy go wybrać.
Sam pracuję tak na co dzień. W jednym asystencie mam podpięte serwery MCP: DataForSEO do danych z wyszukiwarki (z niego pochodzą wolumeny wyszukiwań w tym artykule), Chrome DevTools i drugą przeglądarkę sterowaną przez AI do sprawdzania stron, nasz serwer Allegro, pocztę Zoho Mail i Vercel, na którym wdrażamy strony. Służą mi głównie do tworzenia stron i aplikacji, do komunikacji z zespołem i do prowadzenia firmy. To w praktyce pierwsze zastosowanie z tej listy: jedna rozmowa zamiast kilku paneli.
Bezpieczeństwo MCP: zatrute narzędzia i zasada minimalnych uprawnień
Specyfikacja MCP mówi wprost, że narzędzia oznaczają możliwość wykonania dowolnego kodu, a opisy narzędzi z niezaufanego serwera trzeba traktować jako niezaufane. Host musi uzyskać zgodę użytkownika przed wywołaniem narzędzia i przed przekazaniem danych do serwera. Protokół sam tego nie wymusi, odpowiada za to aplikacja.
Dlaczego to ważne, pokazali badacze Invariant Labs 1 kwietnia 2025 r. W ataku nazwanym tool poisoning złośliwe polecenia ukryto w opisie narzędzia „dodaj dwie liczby”. Model je czytał, użytkownik nie. W teście w edytorze Cursor model odczytał plik konfiguracyjny MCP i prywatny klucz SSH i przekazał je w ukrytym parametrze. Przegląd naukowy Hou i współautorów opisuje 16 scenariuszy zagrożeń dla MCP w podziale na cztery typy atakujących.
Jak ograniczyć ryzyko w firmie:
- Podłączaj tylko serwery od dostawcy usługi albo takie, których kod przejrzałeś. Serwer firmy trzeciej do systemu fakturowego widzi Twoje faktury.
- Zacznij od narzędzi tylko do odczytu. Zapis (faktury, płatności, wysyłka maili) dodawaj osobno i z potwierdzeniem człowieka.
- Dawaj serwerowi osobny klucz API z najmniejszym potrzebnym zakresem, nie konto administratora.
- Zapisuj, które narzędzie, kiedy i z jakimi danymi zostało wywołane.
Moja zasada jest prosta: korzystam z serwerów MCP od dużych firm albo z bardzo znanych projektów open source, które sprawdziło już wiele osób. Otwarty kod to nie gwarancja, ale przy popularnym projekcie ktoś zwykle zauważy problem wcześniej niż ja.
Kiedy budować własny serwer MCP, a kiedy wystarczy API lub automatyzacja
Własny serwer MCP ma sens, gdy z tego samego systemu ma korzystać kilka aplikacji AI albo kilku pracowników w różnych narzędziach, gdy system nie ma gotowego serwera (jak większość polskich usług z naszego badania) i gdy chcesz trzymać uprawnienia w jednym miejscu.
Nie potrzebujesz MCP, gdy proces ma sztywne kroki i nie wymaga rozumienia języka. Comiesięczna faktura cykliczna czy raport wysyłany w poniedziałek to zadanie dla zwykłej automatyzacji. MCP przydaje się tam, gdzie model AI sam decyduje, którego narzędzia użyć.
Ile to trwa u nas? Samo zbudowanie prostego serwera MCP dla systemu z API to jeden do dwóch dni. Potem są testy, wdrożenie u klienta, testy po stronie klienta i poprawki błędów. Razem wychodzi około pięciu dni roboczych, rozłożonych na dwa do trzech tygodni. Ile dokładnie, zależy przede wszystkim od tego, ile czasu ma klient i jak dobrze się komunikujemy. To najważniejszy czynnik w całym projekcie. Koszt takiego serwera to u nas zwykle 3 000 do 4 000 zł netto.
Serwery MCP dla systemów dedykowanych, sklepów i narzędzi z API budujemy w ramach wdrożeń agentów AI dla firm. Gdy proces jest prosty, proponujemy automatyzację w n8n lub Make.
